Metoda EFT, czyli opukiwanie. Co to jest i jak wygląda naprawdę

Wiesz, co Cię uwiera. Umiesz to nazwać, przegadałaś to z bliską osobą, czasem i ze sobą o drugiej w nocy. A ciało dalej trzyma swoje: ciężar na barkach, ścisk w klatce przed spotkaniem, głowa, która mieli w kółko tę samą rozmowę.

EFT poznałam najpierw jako klientka. Zostałam przy niej nie dlatego, że przeczytałam o niej mądre rzeczy, tylko dlatego, że czułam się po tym naprawdę bardzo dobrze. Dziś jestem certyfikowaną trenerką EFT i opowiem Ci, czym ta metoda jest, jak wygląda w praktyce i czego po niej nie obiecuję.

EFT, co to jest

EFT to opukiwanie punktów na twarzy i ciele według określonego protokołu. Opuszkami palców stukasz w kolejne punkty i jednocześnie mówisz o tym, co w Tobie jest teraz, co czujesz, co jest aktualne. Nazwa pochodzi od angielskiego Emotional Freedom Techniques. Po polsku mówi się technika emocjonalnej wolności.

Metodę zaproponował w latach dziewięćdziesiątych Amerykanin Gary Craig. Uprościł starszą metodę, Thought Field Therapy Rogera Callahana, w której na każdy kłopot była osobna, trudna do zapamiętania kolejność punktów. Craig zostawił jedną sekwencję, tę samą bez względu na temat. Właśnie dlatego EFT da się zabrać ze sobą: do auta, do pokoju przed spotkaniem, do łazienki w przerwie.

Z boku wygląda to trochę zabawnie, wiem. Po kilkunastu minutach opukiwania mam czasem ochotę zatańczyć, więc o swoją powagę przy tej metodzie się nie martwię.

Metoda, technika, tapping, opukiwanie: cztery nazwy jednej rzeczy

W wyszukiwarce spotkasz wszystkie cztery i chodzi o to samo.

• Metoda EFT to nazwa całości: sposobu pracy z tym, co czujesz.
• Technika EFT to zwykle konkretny przebieg, czyli to, co robisz rękami i co mówisz.
• Tapping to angielskie słowo na opukiwanie. Tak mówi się o EFT w krajach anglojęzycznych.
• Opukiwanie to polska nazwa tego samego ruchu.

W szkole, w której się uczyłam, mówi się jeszcze o „rundkach”. Rundka to jedno przejście przez wszystkie punkty.

Jak wygląda jedna rundka

Tak to wygląda u mnie, na sesji i w nagraniach.

Najpierw sprawdzamy, co jest teraz. Pytam, gdzie to czujesz i jak mocno, w skali od 0 do 10. Nie chodzi o idealny pomiar. Chodzi o to, żeby za chwilę było z czym porównać.

Potem zdanie na początek. Opukujesz bok dłoni, ten fragment, którym w karate uderza się w deskę, stąd nazwa „punkt karate”. Mówisz przy tym zdanie, które łączy to, co czujesz, z akceptacją siebie. Na przykład: „Mimo że ściska mnie w klatce przed jutrzejszą rozmową, akceptuję siebie”. Zwykle powtarza się je trzy razy.

Potem punkty na twarzy i ciele. Na przykład: początek brwi, bok oka, pod okiem, pod nosem, broda, obojczyk, pod pachą, czubek głowy, a czasem jeszcze punkty na palcach dłoni. Kolejność nie jest najważniejsza, ważne, żeby była spokojna i powtarzalna. Na każdym kilka spokojnych uderzeń, a do tego krótkie zdanie przypominające, na przykład „ten ścisk”, „ta rozmowa”, „to napięcie w barkach”.

I znowu sprawdzamy. Ile jest teraz, od 0 do 10. Czasem spada od razu, czasem po trzeciej rundce. Czasem najpierw coś się zmienia: ścisk w klatce schodzi, a wychodzi zmęczenie albo złość. To też jest ruch.

Cała praca trwa kilka, kilkanaście minut. Bez wielkich rytuałów i bez specjalnego miejsca.

Jedna rzecz, której nauczyłam się na kursie i którą widzę na każdej sesji: im silniejsze emocje, tym wolniej się opukuje i tym wolniej mówi. Szybkie stukanie w napięciu dokłada ciału pośpiechu, a ono ma go już wystarczająco.

Punkty EFT: gdzie są i w jakiej kolejności

Tak opukuję ja, na sesjach i w nagraniach. Kolejność idzie od góry twarzy w dół, a potem po ciele. Opuszkami palców, spokojnie, kilka uderzeń na każdym punkcie:

1. Punkt karate: bok dłoni od strony małego palca. Opukujesz go, mówiąc zdanie na początek.
2. Początek brwi: przy nasadzie nosa, tam, gdzie brew się zaczyna.
3. Bok oka: kość z boku oczodołu, na wysokości oka.
4. Pod okiem: kość pod okiem, mniej więcej pod źrenicą.
5. Pod nosem: między nosem a górną wargą.
6. Broda: zagłębienie między dolną wargą a brodą.
7. Obojczyk: miejsce tuż pod obojczykiem, z boku mostka.
8. Pod pachą: bok klatki piersiowej, poniżej pachy.
9. Czubek głowy.

Czasem dochodzą jeszcze punkty na palcach dłoni. Nazwy i kolejność bywają w różnych szkołach trochę inne, dlatego opisuję swoją. Ważniejsze od porządku jest to, żeby opukiwanie było spokojne i żeby po każdej rundce sprawdzić, ile napięcia jest teraz, od 0 do 10.

W internecie punkty często nazywa się meridianowymi. Ja opisuję je po prostu tam, gdzie leżą, bo mechanizmu, który miałby za tym stać, nie umiem Ci pokazać. Co mówią badania o samym EFT, opisałam niżej, w części „Co mówi nauka”.

Co się mówi podczas opukiwania

To pytanie słyszę bardzo często i rozumiem, skąd się bierze. Wydaje się, że są jakieś właściwe słowa.

Nie ma formułki, którą trzeba wykuć. Mówisz to, co w Tobie jest, możliwie po swojemu. Nie „mam problem z asertywnością”, tylko „znowu się zgodziłam, a w środku krzyczałam nie”. Nie „stres w pracy”, tylko „jutro o dziewiątej mam powiedzieć zespołowi o zmianie i już dziś boli mnie kark”.

Im bliżej Twoich słów i Twojego ciała, tym lepiej. Jeśli nie chcesz mówić szczegółów, wystarczy „ta sprawa”. Czasem ciało wie wcześniej niż głowa.

Dlaczego zaczynam od ciała, a nie od rozmowy

Kobiety, z którymi pracuję, zwykle dużo wiedzą. Czytały, słuchały, rozumieją swoje mechanizmy lepiej niż niejedna książka. Pytane, jak się mają, odpowiadają „dobrze”, bo nie da się w dwóch zdaniach opowiedzieć kontekstu.

I w tym jest sedno. Rozumienie zostaje w głowie, a napięcie siedzi w barkach, w szczęce, w brzuchu. Można wiedzieć wszystko o trudnej rozmowie i dalej mieć gorąco w twarzy, kiedy do niej dochodzi. Gdzie w ciele zwykle czuje się poszczególne emocje, pokazuje mapa emocji w ciele, o której piszę osobno.

Ja sama wiedziałam, jak o siebie dbać. Robiłam to tylko za rzadko, dorywczo, kiedy było już naprawdę ciężko. To nie była kwestia wiedzy. To była kwestia wracania do siebie systematycznie. EFT jest jednym z moich sposobów na takie wracanie, między innymi obok pracy z oddechem i komunikacji empatycznej. O samym wracaniu do spokoju piszę szerzej w tekście jak uspokoić układ nerwowy.

Co mówi nauka

Powiem Ci to tak, jak powiedziałabym przy kawie.

Badania nad EFT są i jest ich sporo. Są przeglądy badań, których autorzy piszą o dobrych wynikach. Przykładem jest przegląd badań nad EFT w zespole stresu pourazowego (PTSD), który zespół Pety Stapleton opublikował w 2023 roku w czasopiśmie Frontiers in Psychology. Są też badacze, którzy rok później w tym samym czasopiśmie zarzucili takim pracom słabości metodologiczne, a pierwszej autorce to, że nie zgłosiła prowadzenia płatnych szkoleń EFT. Przypomnieli też, że Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne nie wpisało EFT na swoją listę metod o potwierdzonej empirycznie skuteczności.

Część naukowców uważa EFT wręcz za pseudonaukę. Uczciwie więc: badania są, ale niejednoznaczne. Już w badaniu z 2003 roku (Waite i Holder, 119 studentów) autorzy uznali, że wyniki nie potwierdzają, żeby skuteczność zależała od opukiwania właśnie tych punktów. Efekt przypisuje się raczej samemu sposobowi pracy: uwadze skierowanej na to, co trudne, zdaniu akceptacji, spokojnemu, powtarzalnemu dotykowi i oddechowi. Klasyczne wyjaśnienie odwołuje się do meridianów z medycyny chińskiej. Nauka ich istnienia nie potwierdziła.

Nie będę Ci więc niczego udowadniać badaniami. Ja pracuję z tym, co czujesz w ciele. Czasem było 8, a po kilku rundkach jest 4, czasem zmienia się mniej. Sprawdzamy to za każdym razem. To sprawdzasz sama i nie trzeba w nic wierzyć.

Czego EFT nie jest

Mówię to od razu, nie drobnym drukiem.

Nie jestem terapeutką ani psycholożką. EFT w mojej pracy nie leczy, nie diagnozuje i nie zastępuje lekarza ani psychoterapeuty. Jeśli to, z czym przychodzisz, wymaga leczenia, powiem to wprost i pomogę poszukać właściwej osoby. Bywa, że ktoś opukuje się równolegle z terapią, i wtedy warto powiedzieć o tym swojemu terapeucie.

EFT nie sprawi też, że trudna sytuacja zniknie. Szef zostanie szefem, termin terminem. Zmienia się to, ile Cię ta sytuacja kosztuje i z jakim ciałem do niej wchodzisz.

Sama czy z kimś

Lubię w EFT to, że nie zostajesz zależna ode mnie. Te same punkty masz zawsze przy sobie.

Sama opukujesz się najłatwiej w drobnych, codziennych sprawach: przed spotkaniem, po spotkaniu, wieczorem, kiedy dzień jeszcze w Tobie siedzi. Tu najwięcej daje regularność, nie długość.

Z kimś warto wtedy, gdy temat wraca od lat, gdy przy opukiwaniu wychodzi coś starszego niż dzisiejsza sprawa, albo gdy samej trudno zatrzymać się przy tym, co niewygodne. Druga osoba widzi to, czego z bliska nie widać.

Jeśli chcesz najpierw posłuchać, jak prowadzę, zacznij od Audio-Apteczki. To cztery krótkie nagrania na cztery momenty dnia, od dwóch do czterech minut każde, za 99 zł. Słuchasz w aucie, przed spotkaniem, wieczorem.

Jeśli wolisz pracować ze mną na żywo, umówimy sesję EFT: 75 minut, online albo w Lesznie. A jeśli nie wiesz, co wybrać, napisz do mnie, umówimy 15 minut rozmowy przez telefon, bezpłatnie. Powiem szczerze, czy EFT jest tu dobrym narzędziem.

Pytania, które słyszę najczęściej

Czy EFT działa?

Badania są, ale niejednoznaczne: część przeglądów pokazuje dobre wyniki, inni badacze oceniają ich jakość nisko. Ja nie obiecuję skutku z góry. Na sesji sprawdzamy w ciele, co się zmieniło, w skali od 0 do 10, przed i po.

Czy EFT może zaszkodzić?

Autorzy przeglądu z 2023 roku piszą, że w badaniach obejmujących ponad 2000 osób nie opisano zdarzeń niepożądanych. To ci sami autorzy, którzy metodę rozwijają, więc traktuję to ostrożnie. Z praktyki wiem, że emocja może się na chwilę nasilić, zanim zejdzie, i że przy ciężkich przeżyciach lepiej nie opukiwać się samej, tylko z kimś. Jeśli jesteś w leczeniu, porozmawiaj o EFT ze swoim lekarzem albo terapeutą.

Ile kosztuje EFT?

Sesja EFT trwa 75 minut, online albo w Lesznie. Cenę i warunki znajdziesz na stronie sesji EFT. Przed pierwszą sesją jest 15 minut rozmowy, bezpłatnie.

Gdzie opukuje się twarz i ciało w EFT?

Na przykład: początek brwi, bok oka, pod okiem, pod nosem, broda, obojczyk, pod pachą, czubek głowy, a czasem jeszcze punkty na palcach dłoni. Najpierw opukujesz bok dłoni, tak zwany punkt karate. Kolejność nie jest najważniejsza, ważne, żeby była spokojna i powtarzalna.

Jak zrobić EFT samej?

Ocenić, jak mocne jest to, co czujesz, od 0 do 10. Opukać punkt karate ze zdaniem na początek. Przejść przez punkty od brwi do czubka głowy, powtarzając krótkie słowa o tym, co czujesz. Sprawdzić jeszcze raz. Na pierwszy raz łatwiej z czyimś głosem niż z kartką.

Jakie są ćwiczenia EFT?

Podstawą jest zawsze rundka opisana wyżej. Na kursie trenerskim uczy się wielu jej odmian, na przykład pracy z ciałem, z wyborami czy z przekonaniami. Na początek wystarczy jedna, powtarzana regularnie.

Czy to nie jest ezoteryka?

Rozumiem to pytanie, sama bym je zadała. Nie opieram pracy na energii ani meridianach. Opieram ją na tym, co czujesz w ciele i co da się sprawdzić przed i po.

Ile jest punktów w EFT?

W wersji, którą pokazuję, jest dziewięć miejsc: punkt karate na boku dłoni, początek brwi, bok oka, pod okiem, pod nosem, broda, obojczyk, pod pachą i czubek głowy. Czasem dochodzą punkty na palcach dłoni. W innych szkołach lista bywa nieco inna.

W jakiej kolejności opukuje się punkty EFT?

Ja idę od punktu karate przez twarz (brew, bok oka, pod okiem, pod nosem, broda), potem obojczyk, pod pachą i czubek głowy. Kolejność nie jest najważniejsza. Ważne, żeby była spokojna i powtarzalna.